YAPI DENETİM HAKKINDA

YAPI DENETİM NEDİR?

Yapı Denetim Hakkındaki 595 Sayılı Kanun Hükmündeki Kararname ile başlatılan ve bu kararnamenin yerine, 13/07/2001 tarihinde 24461 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmış bulunan Yapı Denetim hakkındaki 4708 Sayılı Kanun ile devam ettirilen, Can ve Mal emniyetini birinci planda tutan, çağdaş ölçü ve standartları içeren, kontrolsüz ve kalitesiz yapılaşmayı önleyen bir sistemdir.

NEDEN YAPI DENETİM?

Ülkemiz topraklarını %92'si farklı oranlarda deprem tehlikesine sahiptir ve nüfusumuzun %95'i, sanayimizin %98'i bu bölgelerde konumlanmıştır.

4708 sayılı Yapı Denetim Kanununun uygulanmasına başlanmadan önce yürürlükte olan imar ve afetler mevzuatı etkin bir denetim fırsatı vermemiştir.

Ülkemizde son 20 yıl içerisinde meydana gelen her depremden sonra bu durumun olumsuz sonuçları çok açık olarak görülmüş olmasına rağmen, yapı denetimi konusunda olumlu bir gelişme sağlanamamış, aksine hızlı nüfus artışı ve göçler, çarpık ve yanlış şehirleşme ve sanayileşme, yoğun kaçak yapılaşma ve sık sık başvurulan imar afları ülkemizdeki deprem ve diğer afet risklerini her geçen gün daha da arttırmıştır.

Son olarak 17 Ağustos 1999 Marmara, 12 Kasım 1999 Bolu-Düzce, 06 Haziran 2000 Çankırı, 03 Şubat 2002 Sultan dağında yaşanan depremler sonrasında meydana gelen 82.000 can, 600.000 konut kaybımızı denetimsiz ve plansız yerleşimler yapılaşmaların yol açabilecekleri zararları bütün açıklığı ile ağır bir fatura olarak yeniden gözler önüne sermiştir.

Daha önce yürürlükte olan 3194 sayılı İmar Kanunu ve ilgili yönetmelik, hükümleri ile getirilen denetim faaliyetlerinin uygulamada büyük zorluklar olduğu, yapılan araştırmalarda, proje denetimi aşamasında dahi projelerin %91'de tasarım, hesap ve çizim hataları olduğu, uygulamanın ise hiç denetlenmediği ve şantiyelerin %90'ında yönetmelik ve standartlara aykırı beton döküldüğü ve beton mukavemet değerlerinin projesinde öngörülenden ortalama olarak %40 daha az olduğu tespit edilmiştir.

Bu gerçeklere bağlı olarak 13 Temmuz 2001 tarihli resmi gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 4708 sayılı "YAPI DENETİMİ HAKKINDA KANUN'la bu eksiklikler giderilmeye çalışılmıştır. Yapı Denetim Sistemi, Yapının fen ve sanat kurallarına, yapı ile ilgili mevzuatın yanı sıra konu ile ilgili standart, fen ve sanatın bilinen kaidelerine uygun olarak inşasını sağlamak, ülkemizdeki çarpık, kontrolsüz ve kalitesiz yapılaşmayı önleyecek can ve mal emniyetini sağlamak için hazırlanmıştır.

DENETİMİN KAPSADIĞI ALANLAR

Belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve dışında kalan yerlerde 200M2’nin üstünde olan inşa edilecek yapıların denetimi bu kanun hükümlerine tabi olduğundan tüm bu yapılara , Yapı Denetim Kuruluşlarınca denetlenme zorunluluğu getirilmiştir.

YAPI DENETİMİN TARAFLARI

Yapı Denetimde üç taraf bulunmaktadır. Bunlar;

› Yapı denetim şirketi
› Yapı sahibi
› Müteahhit

Yapı sahibi tarafından plan ve projeler hazırlatıldıktan sonra kanun gereği bir müteahhitle anlaşmak zorundadır. Yapının müteahhitliğini Yapı Sahibi Müteahhitlik vasıflarına sahip ise kendiside üstlenebilir. Müteahhitle yapılan sözleşmenin ardından Yapı sahibi Yapı Denetim şirketi ile anlaşır. Yapı Denetim Şirketi Yapı Sahibi adına Müteahhidi denetler.

YAPI DENETİMDE KİMLER GÖREV ALIR

4708 Sayılı Yapı Denetim Hakkındaki Kanun kapsamında meslek hayatında en az 5 yıl fiilen çalışan ve bunu resmi olarak belgeleyen Mimar ve Mühendisler Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Yapı Denetim Komisyonuna başvurur. Komisyon tarafından yeterli görülen kişilere Denetçi Belgesi verilir.

Yapı Denetim Şirketlerinde denetçi Mimar ve Mühendislerin yanı sıra Yardımcı Kontrol elemanı Mühendislerde görev alır. Yardımcı Kontrol Elemanlarının görevleri bağlı bulundukları Denetçi Mühendislerin faaliyetlerine yardımcı olmaktır. Düzenlenen tutanak ve evraklara birlikte imza atarlar.

Yapı Denetim Şirketinde Çalışan tüm mimar ve mühendislerin belirli bir m2 sınırı vardır. Bu sınırın üzerinde denetleme yapamazlar. Bu m2 aşıldığında bir başka mimar veya mühendis görev alır.

YAPI DENETİMİN GÖREVLERİ

PLAN VE PROJELERİN İNCELENİP ONAYLANMASI

Yapı sahibi tarafından ilgili proje denetçilerine hazırlatılan projeler Yapı Denetim Kuruluşuna teslim edilir. Yapı Denetim şirketimize teslim edilen projeler ilgili Denetçi Mimar ve Mühendisler tarafından yürürlükteki yönetmelik ve şartnamelere göre kontrol edilir. Projede bir aksaklık, hata veya yapıya uymayan bir durum varsa ilgili proje müellifine bildirilerek hatalar düzelttirilir. Kontrolü tamamlanan proje Denetçi Mimar veya Mühendis tarafından onaylanır.

RUHSAT DOSYANIN HAZIRLANIP BAŞVURUNUN YAPILMASI

Şirketimiz tarafından onaylanan projelere ek olarak ilgili idarenin istemiş olduğu evraklar yapı sahibi ve müteahhitten toparlanarak bir ruhsat dosyası oluşturulur. Gerekli işlemleri takip ederek ruhsat işlemi tamamlanır.

DEMİR DENEYLERİNİN YAPILMASI

İnşaat ruhsatının alınmasından sonra inşaat alanına yapıda kullanılacak olan inşaat demirleri müteahhit tarafından getirtilir. İnşaat alanına gelen demirlerden numuneler alınarak laboratuarda deneyleri yaptırılır. Deney sonuçları olumlu olan demirler yapıda kullanılır. Sonuçları olumsuz çıkan demirler değiştirilerek yenileri getirtilir. Deney sonuçları olumsuz olan demirler yapıda kullandırılmaz.

KALIP VE DEMİR KONTROLÜ

Yapıda hazırlanan kalıp ve demirler şirketimizde görevli inşaat mühendisleri tarafından kontrol edilir. Bu kontrolde hazırlanan kalıbın projesine uygun olup olmadığı tüm ölçüleriyle kontrol edilir. Projesine uygun olmayan kısımlar düzelttirilir. Kalıpta kullanılan malzemeler kontrol edilir. Çürük veya bozuk kısımlar değiştirilir. Kalıbın sağlamlığı kontrol edilir. Kalıbı tamamlanan yapının demir döşeme işlemine başlanır. Döşenen demirler inşaat mühendislerimiz tarafından projesine ve uygulama kurallarına göre yapılıp yapılmadığı kontrol edilir.

BETON DÖKÜMÜ

Kalıp ve demir kontrolünden sonra beton dökümü esnasında tarafımızdan görevli bir kişi inşaatta hazır durumda bulunur. Beton döküm esnasında betonun kıvamının, vibratör ile işlenmesinin kontrolünü sağlar.
Laboratuar ile irtibat kurulur. Laboratuar elemanları beton döküm esnasında mikserlerden her 100 m2lik inşaat için 6 adet beton numuneleri alır.Ayrıca dökülen betonlara slump(slamp) deneyi yapılarak betonun kıvamı ölçülür. Alınan numuneler bir gün inşaat alanında bekledikten sonra laboratuarda kür havuzuna konulur. Kür havuzunda bekleyen numunelerden 3 tanesi 7.günde, 3 tanesi de 28. günde beton basınç deneyi uygulanarak kırılır ve bu sayede betonun basınç dayanımları ölçülür.

DUVARLARIN KONTROLÜ

Duvarların örülmesi aşamasında ve örüldükten sonra mevcut uygulama ile projelerde görülenin birbirleri ile uyumlu olmasına, yönetmelik ve standartlara uygunluğu kontrol edilir. Kullanılan malzemelerin boyutları, yerine yerleştirme şekli ve yönüne dikkat edilir.

ELEKTRİK VE SIHHİ TESİSAT KONTROLÜ

Elektrik ve sıhhi tesisatlarda kullanılan malzemelerin, kullanım şeklinin yönetmelik ve standartlara uygunluğu, projesi ile uyumu kontrol edilir. Tesisatların döşenmesi esnasında yapının kiriş, döşeme ve bu taşıyıcı yapı elemanlarında bulunan demirlerin zarar görmemesine dikkat edilir.

İMALATLAR TAMAMLANDIKTAN SONRA

İmalatı tamamlanan ve iskana hazır olan yapıya Yapı Denetim Şirketi tarafından İşbitim Belgesi düzenlenip ilgili idareye onaylattırılır. İlgili idarenin yerinde incelemeleri sonucunda onayını alan yapı için İskan Ruhsatı müracaatı yapılır.

YAPI KULLANMA İZNİ (GENEL İSKAN)

Yapı tamamen bittiği takdirde tamamının, tamamen bitmemiş ise; gerekli emniyet tedbirlerinin alınması, giriş çıkışının ve ortak alanlarının tamamlanmış olması ile kısmen kullanılması mümkün olan yerlerin tamamlanması halinde, bu kısımların kullanılabilmesi için mal sahibince ilgili belediyesine başvurulur. Teknik uygulama sorumlularının işin bittiğine dair raporlarının ekli olduğu bu yazılı başvuru üzerine yapının tümünün veya kullanımı talep edilen kısmının ruhsat ve eklerine uygun olduğu ve kullanılmasında fen bakımından mahsur görülmediği onayı, ilgili kuruluşların son vizeleri, imar yönetmeliğinde belirtilen çevre düzenlemesi, varsa asansör, kalorifer kazanı ve benzeri tesisatın TSE belge şartı ve diğer ilgili yönetmelik koşullarının yerine getirildiği saptanarak kullanma izin heyetince tanzim edilen ve kullanma iznine esas olan belgedir.

BAĞIMSIZ BÖLÜM KULLANMA İZNİ (FERDİ İSKAN)

Yapı tamamen bittiği takdirde tamamının, kısmen kullanılması mümkün kısımları tamamlandığı takdirde bu kısımların kullanılabilmesi için gereken yapı kullanma raporu tanzim edildikten sonra yapı sahibinin veya bağımsız bölüm sahiplerinin müracaatı ile her bağımsız bölüm için düzenlenen ruhsat niteliğinde izin belgesidir.

Nehirajans